رابطه سر الکس فرگوسن و کریستیانو رونالدو یکی از ماندگارترین و انسانیترین روابط مربی-شاگردی در تاریخ فوتبال است؛ رابطهای که از یک کشف ساده در زمین تمرین آغاز شد و به پیوندی عاطفی تبدیل شد که رونالدو بارها آن را با عنوان «پدر فوتبالیام» توصیف کرده است.
این مقاله یونایتد کلاب، مسیر کامل این رابطه را از روز خرید رونالدو تا دخالت غیرمستقیم فرگوسن در جلوگیری از پیوستن او به منچسترسیتی، همراه با نقلقولهای مستقیم از هر دو طرف، مرور میکند.
کشف یک نوجوان در لیسبون؛ داستان خرید رونالدو
در سال ۲۰۰۳، تیم منچستریونایتد برای یک بازی دوستانه به مناسبت افتتاح ورزشگاه جدید باشگاه اسپورتینگ لیسبون به پرتغال سفر کرد. در آن بازی، نوجوان هجدهسالهای به نام کریستیانو رونالدو چنان نمایش خیرهکنندهای از سرعت، دریبل و تکنیک از خود به نمایش گذاشت که بازیکنان باتجربه یونایتد در رختکن از فرگوسن خواستند فوراً او را بخرد. فرگوسن که خودش هم مجذوب استعداد این نوجوان شده بود، بدون معطلی وارد مذاکره شد و رونالدو را با رقمی حدود ۱۲.۲۴ میلیون پوند به اولدترافورد آورد؛ رقمی که در آن زمان یکی از گرانترین قراردادهای یک بازیکن نوجوان در فوتبال اروپا بود. همزمان با او، آرسنال نیز به دنبال خرید این بازیکن بود اما صحبت رونالدو با سر الکس فرگوسن سبب شد وی این انتقال را به شاگردی زیر نظر آرسن ونگر ترجیح دهد.
دوران شکلگیری؛ از نوجوان خام تا ستاره جهانی (2003 تا 2009)
فرگوسن در کتاب خاطراتش بهصراحت نوشته که رونالدو بااستعدادترین بازیکنی بود که در طول دوران مربیگریاش هدایت کرده است: «کریستیانو بااستعدادترین بازیکنی بود که مربیگریاش را برعهده داشتم. او از تمام بازیکنان بزرگ دیگری که در یونایتد تربیت کردم، پیشی گرفت.» او در ادامه تنها اسکولز و گیگز را نزدیک به سطح رونالدو دانسته، اما تأکید کرده که این دو بهخاطر سالهای طولانی خدمت به باشگاه در این جایگاه قرار گرفتند، نه بهخاطر استعداد خام.
.
اما مسیر رونالدو در ابتدا بدون چالش نبود. خودِ او بعدها در مصاحبهای اعتراف کرد که فرگوسن مجبور شد سبک بازی پرتحرک و پر از حرکات نمایشی او را اصلاح کند: «او برایم خیلی مهم بود، چون من از اسپورتینگ به منچستر آمده بودم و همان ذهنیت پرتغالی را داشتم؛ خیلی زیاد با توپ کار میکردم و تصمیمگیریهایم خوب نبود. او به من یاد داد چطور در پریمیرلیگ بازی کنم؛ جایی که مدافعان به این راحتی زمین نمیخورند و بسیار سرسخت هستند.»
.
فرگوسن همچنین در کتاب خاطراتش به لحظهای اشاره کرده که رونالدو، پس از فصل قهرمانی یونایتد، به دفترش رفت و درباره احتمال جدایی صحبت کرد؛ فرگوسن با قاطعیت نوشته که هرگز چنین چیزی را در آن مقطع نمیپذیرفت: «او روز بعد از قهرمانیمان در لیگ به دفترم آمد و پرسید. اما فکر میکنید با آن فرمی که داشت، من او را کنار میگذاشتم؟ بههیچوجه.»
یکی از عاطفیترین خاطرات مشترک آنها به سال ۲۰۰۵ بازمیگردد؛ زمانی که پدر رونالدو در لندن بهشدت بیمار و در کما بود. رونالدو در مستندی درباره فرگوسن این خاطره را بازگو کرده است: «به او گفتم، رئیس، حالم خوب نیست. میخواهم پدرم را ببینم. او گفت، کریستیانو، اگر یک روز، دو روز یا یک هفته میخواهی بروی، برو. دلم برایت تنگ میشود چون میدانی چقدر مهم هستی، اما پدرت در اولویت است. وقتی این را گفت، فکر کردم این مرد باورنکردنی است.» رونالدو در ادامه از فرگوسن بهعنوان کسی یاد کرده که همه را برای ناهار و چای انگلیسی دعوت میکرد و حس خانوادگی واقعی در تیم ایجاد کرده بود.
جدایی به رئال مادرید و ادامه یک پیوند عاطفی
در تابستان ۲۰۰۹، رونالدو با رقم رکورددار جهانی آن زمان (۸۰ میلیون پوند) راهی رئال مادرید شد. فرگوسن در کتاب خاطراتش نوشته که هیچگاه واقعاً نمیخواسته این جدایی رخ بدهد، اما در نهایت با آن بهشکل یک «توافق آقامنشانه» کنار آمده است. با این حال، فاصله جغرافیایی هرگز باعث قطع ارتباط این دو نشد. رونالدو در سالهای حضورش در رئال مادرید بارها در مصاحبهها از فرگوسن با عنوان «پدر فوتبالیام» یاد کرد و حتی میزبان او در خانهاش در مادرید بود؛ دیداری که فرگوسن بعدها در سخنرانیاش در دانشگاه استنفورد با شگفتی توصیف کرد: «هیچوقت کسی مثل او را ندیده بودم. سالن بدنسازی خانهاش تقریبا نصف این سالن سخنرانی است و هر وسیلهای در آن هست؛ خانهای که انگار مخصوص بهترین فوتبالیست کره زمین طراحی شده.»
دوران یوونتوس؛ نفوذ فرگوسن حتی از راه دور
رونالدو در سال ۲۰۱۸ راهی یوونتوس شد و طی سه فصل حضور در ایتالیا، دو قهرمانی سریآ را کسب کرد. حتی در این دوران نیز نام فرگوسن در مصاحبههای او همچنان پررنگ بود. رونالدو در گفتگویی با شبکه DAZN بار دیگر تأکید کرد که تأثیر فرگوسن فراتر از سالهای حضورش در یونایتد بوده: «همانطور که بارها گفتهام، او همهچیز را به من یاد داد. او مثل یک پدر برایم بود. او کمک زیادی به من در منچستریونایتد کرد.»
بازگشت به اولدترافورد؛ وقتی فرگوسن مانع پیوستن به منچسترسیتی شد
تابستان ۲۰۲۱ یکی از عجیبترین و در عین حال احساسیترین فصلهای داستان فرگوسن و رونالدو رقم خورد. با نزدیک شدن به پایان قرارداد رونالدو با یوونتوس، شایعات از نزدیک بودن او به پیوستن به منچسترسیتی خبر میدادند؛ باشگاهی که بهدنبال جانشینی برای سرخیو آگوئرو بود. اما درست در همین بزنگاه، فرگوسن بهطور مستقیم با رونالدو تماس گرفت و او را از این تصمیم منصرف کرد. رونالدو بعدها در مصاحبهای با پیرز مورگان جزئیات این تماس را فاش کرد: «واقعیتش این بود که خیلی نزدیک بودیم… اما همانطور که میدانید، سابقه من در منچستر یونایتد، احساس و قلبم تفاوت ایجاد کرد. و البته سر الکس فرگوسن هم بود. با او صحبت کردم… او به من گفت، غیرممکن است که تو به منچستر سیتی بروی. و من گفتم، باشه، رئیس.»
رونالدو در ادامه این مصاحبه، نقش فرگوسن را «عامل کلیدی» تصمیم نهاییاش دانست و گفت این دخالت، تفاوت اصلی در آن لحظه حساس بود. او همچنین تأکید کرد که با وجود نزدیک بودن به سیتی، در نهایت با اطمینان کامل تصمیم گرفت به خانه اول فوتبالیاش بازگردد؛ تصمیمی که او آن را «تصمیمی آگاهانه و درست» توصیف کرد.
جالب اینکه سرمربی وقت منچسترسیتی، پپ گواردیولا، در همان روزها اعلام کرده بود که این بازیکنان بزرگ خودشان تصمیم میگیرند کجا بازی کنند، نه باشگاهها؛ اظهارنظری که بهنوعی نزدیک بودن این انتقال را تأیید میکرد.
پس از بازگشت به یونایتد، رونالدو در نشست خبری معرفیاش بار دیگر از فرگوسن بهعنوان «کلید اصلی» این بازگشت یاد کرد: «او را واقعاً دوست دارم و او مهمترین عامل بود که باعث شد در جایگاهی قرار بگیرم که برای منچستریونایتد امضا کنم.»
دوران پرتنش پایانی در یونایتد و دفاع رونالدو از فرگوسن
دومین دوران حضور رونالدو در یونایتد در نهایت با تنشهای زیادی همراه بود و در نوامبر ۲۰۲۲، تنها چند ماه پس از مصاحبه جنجالی او با پیرس مورگان، قراردادش با باشگاه فسخ شد.
جالب توجه است که حتی در بحبوحه انتقاد رونالدو از مدیریت وقت باشگاه، او همچنان از فرگوسن بهعنوان کسی یاد کرد که وضعیت واقعی باشگاه را بهتر از هرکسی میفهمد: «او بهتر از هر کسی میداند که باشگاه در مسیری نیست که شایسته آن است.» این جمله نشان میداد که حتی در سختترین لحظات یونایتد، اعتماد و احترام رونالدو به فرگوسن دستنخورده باقی مانده بود.
دوران النصر؛ ادامه میراث فرگوسن در عربستان
رونالدو از ابتدای سال ۲۰۲۳ به باشگاه النصر عربستان پیوست و طبق گفته نزدیکانش در این باشگاه، همان الگوی رهبری و حمایت از بازیکنان جوان که از فرگوسن آموخته بود را در تیم جدیدش پیاده کرد. به گفته یکی از چهرههای سابق فوتبال عربستان، رونالدو در تمرینات و بازیهای النصر، بازیکنان جوانتر را دور خود جمع میکند، تا جایی که رفتار او در زمین یادآور یک پدر برای همتیمیهای جوانترش توصیف شده است؛ رفتاری که بهطور مستقیم میتوان ریشه آن را در سالهای شاگردی او نزد فرگوسن جستوجو کرد.
جمعبندی؛ رابطهای فراتر از فوتبال
از یک کشف ساده در استادیوم اسپورتینگ لیسبون تا یک تماس تلفنی سرنوشتساز که مسیر رونالدو را از منچسترسیتی به اولدترافورد تغییر داد، رابطه فرگوسن و رونالدو نمونهای کمیاب از پیوندی است که فراتر از مرزهای زمین فوتبال ادامه پیدا کرد. فرگوسن نهفقط استعداد خام یک نوجوان پرتغالی را به یکی از بزرگترین بازیکنان تاریخ فوتبال تبدیل کرد، بلکه در لحظات حساس زندگی شخصی و حرفهای رونالدو نیز در کنار او ایستاد؛ حمایتی که رونالدو هرگز فراموش نکرد و آن را در هر مرحله از مسیر حرفهایاش، از رئال مادرید و یوونتوس تا بازگشت به یونایتد و حضور در النصر، بهطور مکرر یادآوری کرده است.
