نام ناصر حجازی فقط یک اسم در تاریخ فوتبال ایران نیست. او اسطورهای است که حتی یک قدم با تبدیل شدن به بزرگترین لژیونر تاریخ فوتبال ایران فاصله داشت. قدمی که اگر برداشته میشد، شاید مسیر فوتبال ایران برای همیشه تغییر میکرد. این گزارش، روایت مستند و کامل ماجرایی است که در آن ناصر حجازی تا آستانه امضای قرارداد با منچستریونایتد پیش رفت، اما هرگز پیراهن شیاطین سرخ را بهصورت رسمی به تن نکرد.
دعوت رسمی منچستریونایتد از ناصر حجازی در سال ۱۳۵۸
در آبانماه سال ۱۳۵۸، خبر عجیبی در جراید رسمی ایران منتشر شد؛ باشگاه منچستریونایتد با ارسال تلگرافی رسمی به فدراسیون فوتبال ایران، درباره نحوه عقد قرارداد و دریافت رضایتنامه ناصر حجازی پرسوجو کرده بود. خبری که در آن زمان، انتقال دروازهبان شماره یک ایران به یکی از بزرگترین باشگاههای جهان را «تمامشده» تلقی میکرد.
ناصر حجازی در همان سال، حدود یک ماه در تمرینات منچستریونایتد حضور داشت. او مستقیماً از لندن راهی منچستر شد و زیر نظر کادر فنی یونایتد تمرین کرد؛ تمریناتی که عملکرد درخشان حجازی، نظر مدیران باشگاه را کاملاً جلب کرد.
در سال ۱۳۵۸ شمسی (۱۹۷۹ میلادی) که ناصر حجازی در تمرینات منچستریونایتد حضور داشت، سرمربی این باشگاه دیو سکستون (Dave Sexton) بود.
او هدایت منچستر یونایتد را از ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱ بر عهده داشت، دورهای که باشگاه بعد از دوران مت بازبی در حال گذار بود و پیش از انتصاب سر الکس فرگوسن قرار داشت.
نکته تاریخی: سکستون مربی شناختهشدهای در فوتبال انگلیس بود که پیش از منچستر در باشگاههای معتبر دیگری نیز فعالیت داشت.
از پاریسنژرمن تا منچستریونایتد | حجازی در رادار اروپا
پس از درخشش ناصر حجازی در المپیک ۱۹۷۶ و جام جهانی ۱۹۷۸، چندین باشگاه اروپایی خواهان جذب او شدند.
نخستین پیشنهاد جدی از سوی پاریسنژرمن ارائه شد. پیشنهادی ۲۰۰ هزار دلاری (معادل حدود ۱.۵ میلیون تومان آن زمان) که شامل حسن روشن نیز میشد. با این حال، حجازی و روشن تصمیم گرفتند این پیشنهاد را رد کنند و در ایران بمانند.
یک سال بعد، اتفاقی بزرگتر رخ داد. منچستریونایتد بهطور رسمی وارد مذاکره شد. با مشورت حشمت مهاجرانی، سرمربی وقت تیم ملی، حجازی راهی انگلیس شد. سفری که میتوانست تاریخی باشد.
تمرین با شیاطین سرخ و قراردادی که آماده امضا بود
در بدو ورود به انگلیس، شرایط سیاسی خاص آن دوران باعث شد بسیاری از ایرانیان در فرودگاه هیترو ریجکت شوند. اما ناصر حجازی یکی از معدود افرادی بود که اجازه ورود گرفت. او بلافاصله راهی منچستر شد و مذاکرات رسمی آغاز شد.
طبق روایتهای مستند، همه چیز برای امضای قرارداد مهیا بود. حجازی در تمرینات درخشید و حتی حضورش در ترکیب یونایتد قطعی به نظر میرسید. اما درست در حساسترین لحظه، نامهای از ایران به باشگاه منچستریونایتد رسید:
«ناصر حجازی رضایتنامه ندارد و باید فوراً به ایران بازگردد.»
رضایتنامهای که هرگز بهموقع نرسید
منچستریها که نمیخواستند این دروازهبان را از دست بدهند، یک هفته مهلت دادند تا حجازی به ایران بازگردد و مشکل رضایتنامه را حل کند.
اما شرایط سیاسی کشور در آن مقطع باعث تعطیلی عملی فدراسیون فوتبال شد. جلسات پشت جلسات، کمیتههای چندنفره و تصمیمات متناقض، زمان را از بین برد.
در نهایت، هیئتی ۱۰ نفره طی نامهای رسمی اعلام کرد:
«با توجه به نیاز تیم ملی و مسابقات پیش رو، اجازه حضور ناصر حجازی در منچستریونایتد داده نمیشود.»
بازگشت دیرهنگام و یک تصمیم سرنوشتساز
ناصر حجازی تسلیم نشد. او سرانجام موفق شد رضایت فدراسیون را بگیرد و دوباره راهی منچستر شود. اما این بار دیر شده بود.
باشگاه منچستریونایتد با دروازهبان انگلیسی گری بیلی (Gary Bailey) به توافق رسیده بود. بازیکنی که بعدها ۸ سال درون دروازه یونایتد ایستاد.
به این ترتیب، یکی از بزرگترین انتقالهای ممکن در تاریخ فوتبال ایران، تنها بهدلیل تعلل و تصمیمات اشتباه اداری، از بین رفت.
حسرتی که در تاریخ ماند
ناصر حجازی:
بهترین دروازهبان تاریخ فوتبال ایران
دومین دروازهبان برتر قرن بیستم آسیا
قهرمان دو دوره جام ملتهای آسیا
دروازهبان جام جهانی و المپیک
میتوانست اولین ایرانی تاریخ منچستریونایتد باشد اما نشد.
امروز، دههها بعد، این سؤال همچنان باقی است:
اگر آن رضایتنامه چند روز زودتر صادر میشد، تاریخ فوتبال ایران چه مسیری را طی میکرد؟
ماجرای نامه سر الکس فرگوسن به ناصر حجازی درباره مبارزه با سرطان
سر الکس فرگوسن در سال ۲۰۱۰ میلادی (بیش از سه دهه بعد از ماجرای تمرین با منچستر) نامهای برای ناصر حجازی فرستاد.
دلیل نگارش این نامه بیماری سرطان ریه حجازی بود و فرگوسن در آن ابراز همدردی و حمایت کرد.
محتوای نامه بهطور خلاصه:
فرگوسن ابراز تأسف از شنیدن خبر وضعیت سلامتی حجازی میکند
اعلام میکند که بازیکنان و کارکنان باشگاه منچستریونایتد برای او آرزوی بهترینها دارند
از وفاداری و علاقه حجازی به باشگاه تشکر کرده
میگوید امیدوار است او آرامش و قوت قلب پیدا کند
این نامه بعدها منتشر شد و حجازی نیز پاسخی احساسی به آن داد، که نشاندهنده احترام متقابل بین فرگوسن و این اسطوره فوتبال ایران بود.
